Mathematical  Culture and Thought

Mathematical Culture and Thought

Khayyam: Saki of the Wise Men

Document Type : Survey

Author
School of Mathematics, IPM, Iran
Abstract
Khayyam was the distinguished mathematician, astronomer, philosopher and poet. He is probably most famous for his poem titled rubāʿiyāt. The happiness that Khayyam talks about is not from emotions and excitement, but from thought and wisdom. Although everyone benefits from the Khayyam’s tavern, the wise men benefit the most. Indeed, the mirthful wise men are the true inheritors of Khayyam; from their point of view, Khayyam is the Saki of the tavern of wisdom, who offers the wine of happiness in the goblets of wisdom.
Keywords

Subjects


[1] اسلامى ندوشن، محمدعلى، خیام و درد روشن‌بینى، سخنرانى ایراد شده درکنکرة خیام درنیشابور، فصلناهه هستى، ۱۳۷۹.
[2] اسلامى ندوشن، محمدعلى، خاطرة خیام، کتاب ماه ادبیات و فلسفه، ٨٣ (١٣٨٣)، ٣٨-٤٧ .
[3] آقایانى جاوشى، جعفر، خیام وهندسه‌هاى ناقلیدسى، فرهنک، ٣٩-٤٠ (١٣٨٥)، ١٤١-١٨٩،
[4] آقایانى جاوشى، جعفر، حکیم عمر خیام نظریهیرداز معادلات درجه سوم، فرهنک، ٥٣-٥٣ (١٣٨٤)، ١-١٧
[5] تابش، یحیى، مفهوم اعداد حقیقى نزد حکیم عمر خیام، فرهنک، ٥٣ -٥٣ (١٣٨٤)، ١٩-٢٤.
[6] حبیبى، نجفقلى، خطبه توحیدیه ابن‌سینا و ترجمة آن از حکیم عمر خیام، جاوددان خرد، دورة جدید، ١٨ (١٣٩٥)، ۱۰۱-۸۳.
[7] خیام نیشابورى غیاثالدین ابوالفتح عمر بن ابراهیم، رباعیات خیام، با تصحیح و مقدمه و حواشى محمدعلى فروغى و قاسم غنى، ویراش جدید همراء با ترجمة انکلیسى فیتزجرالد به کوشش بهاءالدین خرمشاهى جاب هفتم، انتشارات ناهید، تهران، ۱۳۹۹.
[8] خیام، مسعودخیام و ترانه‌ها، انتشارات نگاه، تهران، ١٣٩٧.
[9] دشتى، على، دمى با خیام، انتشارات امیرکبیر، تهران، ١٣٨١
[10]ذکاوتى قراکزلو، علیرضا، خیام حکیم ریاضیدان همان خیام شاعر است، گلچرخ، ٢١ (١٣٧٨)، ٧-٨
[١١] رازى نجم‌الدین، مرصاد العباد، به اهتمام محمد امین ریاحى، انتشارات علمى و فرهنکى، تهران، ١٣٦٨
[١٢] زرین‌کوب، عبدالحسین، باکاروان حله   (مجموعه نقد ادبى)، جاب هجدهم، انتشارات علمى تهران، ١٣٩٩
[14] شفیعى کدکنى، محمدرضا، در کوچه باغ‌هاى نیشابود (مجموعه شعر)، چاب شانزدهم، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۹.
[15] شهریارى، برویز، منطق ریاضى ورباعیات خیام، زیباشناخت، ٢-٣ (١٣٧٩)، ٧٧-٩٢.
[۱۵] قربانی، ابوالقاسم، نکته‌هایی از تاریخ ریاضیات در ایران: مثلث‌حسابی خیام (یا پاسکال؟)، دستور دو جمله‌ای خیام (یا نیوتون؟)، سخن، ۱۰ (۱۳۳۸)، ۱۰۹۷-۱۱۰۵.
[۱۶] محیط طباطبائی، محمد، خیام، یا خیامی؟، انتشارات ققنوس، تهران، ۱۳۷۰.
[۱۷] مصاحب، غلامحسین، حکیم عمرخیام به عنوان عالم جبر، انجمن آثار ملّی، تهران، ۱۳۳۹.
[۱۸] مصاحب، غلامحسین، جبر و مقابله خیام، کتابخانه ملّی، تهران، ۱۳۱۷.
[۱۹] معصومی همدانی، حسین، خیام در میان فیلسوفان و صوفیان، نگاه نو، ۱۱۳ (۱۳۹۶)، ۱۱۱-۱۳۴.
[۲۰] میرافضلی، سیدعلی، رباعیات خیام در منابع کهن، چاپ اول، مرکز نشر دانشگاهی، تهران، ۱۳۸۲.
[۲۱] میرافضلی، سیدعلی، رباعیات خیام و خیامانه‌های پارسی، چاپ دوم، انتشارات سخن، تهران، ۱۴۰۰.
[۲۲] هدایت، صادق، ترانه‌های خیام، چاپ چهارم، انتشارات امیر کبیر، تهران، ۱۳۴۲.
[۲۳] هشترودی، محسن، خیام ریاضی‌دان شاعر یا شاعر ریاضی‌دان، مجلّۀ دانشکدۀ ادبیات، ۳ (۱۳۴۲)، ۳۰۳-۳۱۰.
[۲۴] همایی، جلال الدین، خیامی نامه، چاپ اول، انجمن آثار ملّی، تهران، ۱۳۴۶؛ چاپ دوم، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۹۴.
[۲۵] همایی، جلال الدین، غزلی نامه، کتابفروشی فروغی، تهران، ۱۳۴۲.
[۲۶] یوسفی، غلامحسین، یک دم میان دو عدم، ایران شناسی، ۸ (۱۳۶۹)، ۷۰۸-۷۲۳.
[27] Ronan, Colin A., The Cambridge Illustrated History of the World's Science, Cambridge University Press and Newnes Books, New York, 1983.
[28] Rosenfeld, B. A., A History of non-Euclidean Geometry, Springer-Verlag, New York, 1988.
[29] Sarton, G., Introduction to the History of Science, vol. I, From Homer to Omar Khayyam, Carnegie Institution of Washington Publication, Baltimore, 1927.

  • Receive Date 13 February 2023
  • Revise Date 26 August 2023
  • Accept Date 26 August 2023
  • Publish Date 22 July 2024