فرهنگ و اندیشه ریاضی

فرهنگ و اندیشه ریاضی

نقد کتاب «اندیشیدن دربارۀ آمار: مبانی فلسفی»

نوع مقاله : معرفی و نقد کتاب

نویسنده
دانشگاه تهران، دانشکدگان فنی، دانشکده علوم مهندسی
چکیده
مبانی فلسفیِ علم آمار، به‌ویژه معرفت‌شناسیِ استنباط آماری، چند دهه است که مورد توجه فیلسوفان علم قرار گرفته است. با اوج‌گیریِ آنچه علم داده نامیده شده، به این موضوع بیشتر پرداخته شده است. کتاب اندیشیدن دربارۀ آمار: مبانی فلسفی کتابی است که به‌وسیلۀ یکی از پژوهشگرانِ فلسفۀ علم، که تحصیلاتی در آمار نیز دارد، نوشته شده و به‌تازگی به فارسی ترجمه و منتشر شده است. در یادداشت حاضر، محتوای این کتاب مرور و برخی مباحث آن به‌کوتاهی بررسی و نقد می‌شود. همچنین برجستگی‌های کتاب و کمبودهای آن توضیح داده می‌شود. در پایان نیز نکاتی دربارۀ ترجمۀ کتاب بیان می‌شود.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


[۱] الستی، کیوان؛ کرباسیزاده، امیر احسان، طبیعی بودن انواع و قوانین طبیعت، پژوهشهای فلسفی کلامی، ۱۳ (۱۳۹۱)، شماره ۴، ۲۲۳-۲۳۶.
[۲] ایوز، ه.، آشنایی با تا ریخ ریاضیات، دو جلد، ترجمۀ محمدقاسم وحیدیاصل، مرکز نشر دانشگاهی، تهران، ۱۳۹۰.
[۳] برگر، جی.؛ وول پرت، آر.، اصل درستنمایی، ترجمۀ سیامک نوربلوچی و سید محمود طاهری، انتشارات دانشگاه تهران، تهران، ۱۴۰۲.
٤1 جالمرز، اى اف.، جیستى عل. درامدى بر مکاتب عل شاسى فلسفى، ترجمة سعید زیباکلام، انتشارات سمت، تهران، ۱۳۷۸.
[۵] چینی‌پرداز، رحیم، تا ریخ آمار و احتمال، ویرایش دوم، انتشارات دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ۱۴۰۲.
[۶] خزاعی، زهرا، معرفت‌شناسی فضیلت، انتشارات سمت، تهران، ۱۳۹۴.
[۷] رویال، آر. ام.، شواهد آماری، رویکردی مبتنی بر درستنمایی، ترجمۀ ناصررضا ارقامی و سید محمود طاهری، مرکز نشر دانشگاهی، تهران، ۱۳۹۷.
[۸] طاهری، سید محمود، جایگاه استنباط شواهدی در فلسفۀ آمار، در گزارش نخستین سمینار استنباط شواهدی، دانشگاه فردوسی مشهد، ۱۳۹۸، ۳-۱۰.
[۹] طاهری، سید محمود، سه دوگانه در بارۀ ارتباط میان احتمال و آمار، در پانزدهمین کنفرانس آمار ایران، دانشگاه یزد، ۱۳۹۹.
[۱۰] عاشوری، محمد؛ طاهری، سید محمود، بازنمایی مدلهای آماری: دو رویکرد نگاشتی و استنباطی، مجله فلسفۀ علم، ۶ (۱۳۹۵)، شمارۀ ۲، ۶۵-۸۴.
[۱۱] کوهن، تی.، ساختار انقلابهای علمی، ترجمۀ سعید زیباکلام، انتشارات سمت، تهران، ۱۳۸۹.
[۱۲] گیلیز، دی.، نظریه‌های فلسفی احتمال، ترجمۀ محمدرضا مشکانی، مؤسسه انتشارات علمی دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ۱۳۸۶.
[۱۳] لیدیمن، جی.، فلسفۀ علم، ترجمۀ حسین کرمی، انتشارات حکمت، تهران، ۱۳۹۰.
[۱۴] وحیدیاصل، محمدقاسم، تا ریخ آمار، انتشارات مبتکران، تهران، ۱۴۰۰.
[15]    Ahmad, R., Johansson, P., Schultzberg, M., Is Fisher inference inferior to Neyman inference for policy analysis?, Statistical Papers, 65 (2024), 3425-3445.
[16]    Eagle, A., Probability and Inductive Logic, Cambridge University Press, Cambridge, 2024.
[17]    Sober, E., Evidence and Evolution, Cambridge University Press, Cambridge, 2008.
[18]    Sober, E., Thoughts on Jun Otsuka’s thinking about statistics – the philosphical foundations, Asian Journal of Philosophy, 3 (2024), article no.: 37.

  • تاریخ دریافت 23 تیر 1403
  • تاریخ بازنگری 01 اسفند 1403
  • تاریخ پذیرش 01 اسفند 1403
  • تاریخ انتشار 01 خرداد 1404