فرهنگ و اندیشه ریاضی

فرهنگ و اندیشه ریاضی

چرا ریاضیات این‌همه کاربرد دارد؟

نوع مقاله : مقاله ترویجی

نویسنده
دانشگاه شهید بهشتی، دانشکده علوم ریاضی
چکیده
در سال‌های اخیر، تلاش‌های زیادی صورت گرفته است تا از ریاضیات برای حل مسائلی خارج از حوزهٔ ریاضیات، استفاده شود. این بخش‌ها بسیار فراتر از موضوعاتی هستند که به‌طور سنتی در گروه‌های ریاضیات کاربردی مطالعه می‌شوند. حتی بخش‌هایی از ریاضیات که تا همین اواخر انتظار کاربردهای ملموس از آن‌ها نمی‌رفت، اکنون به نحو موفقیت‌آمیزی در حوزه‌های مختلف به‌کار می‌روند. چرایی کاربردپذیری ریاضیات موضوع اصلی این مقاله است. این پرسشی قدیمی در بارهٔ ریاضیات است و علی‌رغم آنکه تاکنون بسیار به آن پرداخته شده، به نظر نمی‌رسد که جواب قانع‌کننده‌ای یافته باشد. در اینجا برخی ویژگی‌های ریاضیات را بررسی می‌کنیم که ظاهراً در همهٔ کاربردهای آن نقش مهمی ایفا می‌کنند. همچنین اثر پذیرش برخی دیدگاه‌های فلسفی بر این موضوع را بررسی خواهیم کرد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


[۱] کانت، ای.، تمهیدات: مقدمه‌ای بر هر مابعدالطبیعۀ آینده که به عنوان یک علم عرضه شود، ترجمۀ غلامعلی حداد عادل، مرکز نشر دانشگاهی، تهران، ۱۳۶۷.
[2] منیری، مرتضی، حساب مرتبه اول پئانو و زیرنظریه‌های آن همراه با چند مسئلة مرتبط در نظریة پیچیدگی، فرهنگ و اندیشه ریاضی، شماره ۳۵(۱۳۸۴)،   ۳۳–۵۴. 
[3] Brown, J. R., *Philosophy of Mathematics: A Contemporary Introduction to the World of Proofs and Pictures*, Routledge, New York, 2008.
[4] Colyvan, M., *An Introduction to the Philosophy of Mathematics*, Cambridge University Press, Cambridge, 2012.
[5] Cooper, S. B., *Computability Theory*, Chapman & Hall/CRC, 2003.
[6] Davis, M., *The Universal Computer: The Road from Leibniz to Turing*, W. W. Norton & Company, New York, 2000.
[7] Frenkel, E., Lectures on the Langlands program and conformal field theory, in *Frontiers in Number Theory, Physics, and Geometry, II*, P. Cartier, P. Moussa, B. Julia, P. Vanhove eds., Springer, Berlin 2007.
[8] Halpern, J., Harper, R., Immerman, N., Kolaitis, P., Vardi, M., Vianu, V., On the unusual effectiveness of logic in computer science, *Bull. Symbolic Logic*, 7 (2) (2001), 213-236.
[9] Hungerford, Th. W., *Algebra*, Springer, New York, NY, 1974.
[10] Kleiner, I., *A History of Abstract Algebra*, Birkhäuser, Boston, 2007.
[11] Maddy, P., How applied mathematics became pure, *Rev. Symbolic Logic*, 1 (2008), 16-41.
[12] Maddy, P., *Second Philosophy: A Naturalistic Method*, Oxford University Press, 2007.
[13] Maddy, P., Philosophy of logic, *Bull. Symbolic Logic*, 18 (2012), 481-504.
[14] Quine, W. V. O., Two dogmas of empiricism, *Philosophical Review*, 60 (1951), 20-43.
[15] Wigner, E. P., The unreasonable effectiveness of mathematics in the natural sciences, *Commun. Pure Appl. Math.*, 13 (1960), 1-14.

  • تاریخ دریافت 01 مرداد 1401
  • تاریخ بازنگری 30 شهریور 1401
  • تاریخ پذیرش 31 شهریور 1401
  • تاریخ انتشار 01 دی 1402